X
تبلیغات
گروه ادبیات فارسی شهرستان محمودآباد - فرهنگ تلمیحات دوره دبیرستان
نقد و تحلیل کتاب های ادبیات فارسی دوره متوسطه و پیش دانشگاهی . شعر . متن ادبی . طنز و...
 

آب اجل که هست گلوگير خاص و عام         

                                                  بر حلق و بر دهان شما نيز بگذرد

                                                      ادبيات فارسی (3) انساني ، درس بيست و ششم ، ص170

 

تلميح به بخشی از آيه ی 185 سوره آل عمران:

 

کُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ المَوْتِِ وَ اِنَّمَا تُوَفَّونَ اُجُورَکُمْ يَوْمَ الْقِيمَةِ فَمَن زُحْزِحَ عَنِ النّارِ وَ أُُدْخِلَ الجَنَّةَ

 

فَقَدْ فَازَ وَ مَا الحَيَوةُ الدُّنْيَا إلّا مَتاعُ الغُرُورِ.

 

ترجمه :

 هر جانداري چشنده ي [ طعم ] مرگ است ، و همانا روز رستاخيز پاداشهايتان به طور کامل

 

به شما داده مي شود و هر که را از آتش به دور دارند و در بهشت در آورند قطعاً کامياب

 

شده است ؛ و زندگي دنيا جز مايه ي فريب نيست .

*************************

آسايش دو گيتی تفسير اين دو حرف است        با دوستان مروت با دشمنان مدارا

 

ادبيات فارسی (2)،  درس دوازدهم ، ص 98

 

تلميح به آيه ی 44ـ43 سوره طه خطاب به موسی (ع) و هارون (ع) :

 

اِذْهَبا اِلی فِرْعَونَ اِنَّهُ طَغی ـ فَقُولا لَهُ قَولاً ليِِّنا لَعَلَّهُ يَتَذَکَّرُ اَو يَغشي.

 

 ترجمه:

 به سوی فرعون برويد که او به سركشي برخاسته (46)  و با او سخني نرم گوئيد شايد که او پند پذيرد يا بترسد .(47)

*************************

 

آسمان بار امانت نتوانست کشيد       قرعه ی کار به نام من ديوانه زدند

ادبيات فارسی (2) ، بياموزيم درس اول ، صص 5_4

 

تلميح به آيه ی 72 سوره ی الاحزاب :

 

 اِنَّا عَرَضْنَا الاَمَانَةَ عَلَی ٱلسَّمَواتِ وَ ٱلأَرْضِ وَ ٱلْجِبَالِ فَأبَيْنَ أَن يَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَ حَمَلَهَا

 

الاِنْسَانُ اِنَّهُ کَانَ ظَلُوماً جَهُولاً.

ترجمه:

 ما امانت [ الهی و بار تکليف ] را بر آسمانها و زمين و کوهها عرضه کرديم پس ، از

 

برداشتن آن سر باز زدند و از آن هراسناک شدند و[ لی ] انسان آن را برداشت، راستی او

 

ستمگری نادان بود.

*************************

آمد موج الست ، کشتی قالب ببست    

 

                                 باز چو کشتی شکست نوبت وصل و لقاست

ادبيات فارسی (2)  ،حفظ کنيم درس هفتم ، ص 62

 

تلميح به آيه ی 171 سوره ی الاعراف:

 

 وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّکَ مِنْ بَنِی ءَادَمَ مِن ظُهُورِهِمُ ذُرّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلَی أَنْفُسِهِمْ اَلَسْتُ بِرَبِّکُمْ قَالُوا

 

بَلَی شَهِدْنَاأََن تَقُولُوا يَوْمَ ٱلْقِيَمَةِ اِنَّا کُنَّا عَنْ هَذَا غافِلِينَ .

 ترجمه:

و هنگامی را که پروردگارت از پشت فرزندان آدم، ذريه آنان را بر گرفت و ايشان را بر خودشان گواه ساخت که آيا پروردگار شما نيستم ؟ گفتند : چرا گواهی داديم ، تا مبادا روز قيامت بگوييد ما از اين [امر] غافل بوديم.

فرهنگ تلميحات ، ص70

*************************

ابر و باد و مه و خورشيد و فلک در کارند     

                                               تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری

ادبيات فارسی (3) تجربی ـ رياضی ، درس اول ، ص2

 

تلميح به آيات متعددی از قرآن از جمله آيه ی 12 سوره ی النّحل:

 

و سَخَّرَ لَکُمُ الَّيْلََ وَ النَّهَار وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ وَ النُّجُومُ مُسَخَّراتُ بِأَمْرِهِ اِنَّ فِی ذلِکَ لَأَيَاتٍ

 

لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ.

ترجمه:

 و شب و روز و خورشيد و ماه را برای شما رام گردانيد و ستارگان به فرمان او مسخّر شده اند . مسلماً در اين [ امور] برای مردمی که تعقّل می کنند نشانه ها است.

 

و يا آيه ی  13 سوره ی الجاشيه :

 

 وَ سَخَّرَ لَکُم مَّا فِی السَّمَواتِ وَ مَا فِی الأَرْضِ جَمِيعاً مِنْهُ اِنَّ فِی ذَلِکَ لأََيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَکَّرُونَ.

ترجمه:

و آنچه را در آسمانها و آنچه را در زمين است به سود شما رام کرد همه ازاوست . قطعاً در اين [ امر] برای مردمی که می انديشند نشانه هايی است .

*************************

ارجمند گرداننده بندگان از خواری ؛ در پای افکننده گردن کشان از سروری .

ادبيات فارسی (1)، درس اول ، صص4ـ3

تلميح به آيه ی 26 سوره ی آل عمران :

 

 قُلِ اللّهُمَّ مالِکَ المُلْکِ تُؤْتِی المُلْکَ مَنْ تَشَاءُ وَ تَنْزَعُ المُلْکَ مِمَّنْ تَشَاءُ وَ تُعِزُّ مَنْ تَشَاءُ وَ

 

تُذِلُّ مَنْ تَشَاءُ بِيَدِکَ الْخَيْرُ اِنَّکَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِيرٌ (26)

ترجمه:

 بگو : « بار خدايا ، تويي که فرمانروايي؛ هر آن کس را که خواهی، فرمانروايي بخشی ؛ و از هر که خواهی ، فرمانروايي را باز ستانی ؛ و هر که را که خواهی عزت بخشی ؛ و هر که را که خواهی ، خوار گردانی ؛ همه ی خوبيها به دست توست ، و تو بر هر چيز توانايي.

*************************

از اين خويشتن کشتن اکنون چه سود؟              چنين رفت و اين بودنی کار بود

ادبيات فارسی(1) ،درس سوم ، ص19

اشاره به  حديث نبوي:

 

 المُقَدَّرُ کَائنٌ [‌‌ وَ الهَمُّ فَضْلٌ . ]                   [ ثعالبي ، التمثيل والمحاضرة /328]

ترجمه:

تقديرو سرنوشت ، بودني خواهد شد.[ و غم و اندوه زايد است. ]

فرهنگ عبارتهاي عربي در شعر فارسي ، ج دوم ، ص 1386

*************************

از باد سحر نشان ما را جوييد                     ما با نفس صبح در آميخته ايم

ادبيات فارسی (1) ، درس هشتم ، ص64

تلميح به آيه ی 18 سوره ی التکوير :

 

 وَالصُّبْحِ إِذَا تَنَفَّسَ

ترجمه:

 سوگند به صبح چون دميدن گيرد .

*************************

از پي هر شکست پيروزي است               از دل شب ، سپيده مي آيد

ادبيات فارسي (3) انساني ، درس هفدهم ، ص 112

تلميح به آيات 5 و6 سوره ي الشرح :

 

فَإِنَّ مَعَ العُسرِ يسراً (5)   إِنَّ مَعَ العُسرِ يسراً (6)

 

ترجمه :

 پس [بدان که] با دشواري ، آساني است (5)  آري ، با دشواري ، آساني است (6)

*************************

از مرگ ايمن مباش که مرگ نه به پيري بود نه به جواني . و بدان که هر که زاد بميرد .                                      

  ادبيات فارسي (2) پيش دانشگاهي انساني ، درس دوم ، ص 14

تلميح به آيات قرآن از جمله آيه ي 185 سوره آل عمران.

ر.ك: آب اجل که هست گلوگير خاص و عام  

*************************

 

او بنده ي خود را عاشق خود كند ، آن گاه بر بنده عاشق باشد و بنده را گويد : تو عاشق و محب مايي و ما معشوق و حبيب توايم .

 

ادبيات فارسی (2) پيش دانشگاهي انساني ، درس هجدهم ، ص 148

تلميح به آيه ي 54 سوره  ي المائده :

 

 يَا اَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَسَوْفَ يَأتِي اللهُ بِقَومٍ يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَةُ أذِلَّةٍ عَلَي

 

المُؤمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَي الْكَافِرِينَ يُجَاهِدونَ فِي سَبِيل اللهِ و لا يَخَافُونَ لَوْمَةً لائِمٍ ذلِكَ فَضْلُ اللهِ

 

يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ وَ اللهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ .

ترجمه:

 اي كساني كه ايمان آورده ايد هر كسي از شما از دين خود بر گردد به زودي خدا گروهي

[ ديگر ] را مي آورد كه آنان را دوست ميدارد و آنان [ نيز ] او را دوست دارند . [اينان] با مؤمنان، فروتن [و] بر كافران سر افرازند . در راه خدا جهاد مي كنند و از سرزنش هيچ ملامتگري نمي ترسند . اين فضل خداست . آن را به هر كه بخواهد مي دهد و خدا گشايشگر داناست .

*************************

او در همه جاست ؛ هر جا و نايافتنی است.

ادبيات فارسی (2) ، درس يازدهم  ، ص 93

تلميح به آيه ی 103 سوره ی الانعام:

 

 لا تُدْرِکُهُ الأبْصَارُ و هو يُدرِکُ الأبْصَارَ وَ هُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ.

 ترجمه:

 

چشمها او را در نمی يابند و اوست که ديدگان را در می يابد و او لطيف آگاه است.

+ نوشته شده در  شنبه بیستم بهمن 1386ساعت 16:34  توسط محمد آقاجانپور  |